hondenkarren
Follow hondenkarren on WordPress.com
november 2017
Z M D W D V Z
« Okt    
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
2627282930  

Tjeerd de Groot

  • Geboren op 05 mei 1863 te Kooten
  • Overleden op 04 mei 1943 in Dantumadeel

Tjeerd de Groot [collectie TRESOAR, Geert van der Zee]

De foto dook op bij Tresoar. Tjeerd de Groot met zijn hondenkar. Bronvermelding was Friesche Courant, 16 december 1900. Met een artikel over “De strijd om de Kerstwigge”. Wie er nog meer bij Tjeerd staan, is mij niet bekend. Maar Tjeerd zelf zit trots en vol werklust en energie op zijn kar. Hij zal ambitie hebben gehad. Hij zal ‘verder’ hebben gewild met zijn leven en met zijn zaak.

Tjeer de Groot, met dezelfde hondenkar, omgebouwd om door een paard getrokken te worden [collectie Westreen Promoasje]

Dat hem dat gelukt is, mag volgens mij blijken uit die andere foto. Ook van bakker Tjeerd de Groot. De hond had ruimte moeten maken voor een paard. Maar Tjeerd had de oude vetrouwde hondenkar omgebouwd. Op beide foto’s lijkt tenminste dezelfde kar gebruikt te worden.

Het ombouwen van een hondenkar tot een kar die door een paard werd voortgetrokken gebeurde vaker; ‘karrider’ Jouke M. de Vries vertelde hetzelfde gedaan te hebben.

Tjeerd de Groot werd geboren in het gezin van Roelof de Groot en Neeltje Tj. Groenewoud. Hij trouwde op 24-jarige leeftijd met de in Harlingen geboren Elisabeth Katoen [1864 – 1941]. Samen kregen ze volgens mij zeven kinderen:

  • 04-06-1888, Dirkje
  • 15-11-1889, Roelof
  • 29-06-1891, Willem Frederik
  • 16-09-1894, Neeltje
  • 26-12-1898, Trijntje
  • 19-09-1900, Pietje
  • 29-03-1904, Sjoukje

Bij de foto op Tresoar staat een reactie vermeld van zijn kleinzoon, waarin staat dat Tjeerd “een tikkeltje driftig van aard was in zijn jonge jaren”.

Tjeerd de Groot was tussen 1880 en 1930 bakker in Zwaagwesteinde. Op een gegeven moment werd met de andere bakkers afgesproken om te stoppen met het schenken van kerstbrood. Niet meer kerstbroden te schenken. In enig jaar werd op een vergadering van de gezamenlijke bakkers aldaar unaniem besloten voortaan af te zien van het schenken van een kerstbrood. Maar die afspraak werd geschonden. Want toen Tjeerd “op een late namiddag tegen de kerst met paard en wagen langs slecht begaanbare zandwegen bij een klant aankwam, bleek hem dat een andere bakker, tegen de afspraak in, de buren wel een kerstbrood cadeau had gedaan!”.
Er zat toen niets anders op om óók een brood te schenken, om zodoende toch nog wat te kunnen verkopen.

De kans is groot dat Tjeerd het geschonken brood wel ‘verrekend’ heeft met de bakker die hun afspraak had geschonden ….

Weet u meer te vertellen over Tjeerd de Groot? Zouu dan willen reageren en zodoende willen helpen om meer herinneringen aan deze ‘karrider’-bakker vast te leggen en te bewaren?

Bronnen:

Advertenties

Jan Roorda

  • Geboren op 02 januari 1901 te Harkema-Opeinde
    Overleden op 14 juni 1980 te Harkema [?]

Jan Roorda [collectie Willem Weening]

Een prachtige foto uit 1925. Veehandelaar / slager Jan Roorda kijkt met vriendelijke ogen in de lens. De beide honden líggen fier en alert voor de kar, waardoor de foto een inkijkje geeft ín de kar. Daarin ligt Jan z’n handel: twee kalveren. Jan poseert trots naast de kar. Zijn linkerhand ogenschijnlijk nonchalant in de broekzak, waardoor een ketting met mogelijk horloge zichtbaar wordt.

De foto straalt rust en netheid uit. Beide honden zien er goed uit; de kalveren liggen in stro en Jan is, met zijn pet op, keurig gekleed.
Hij heeft jarenlang de slagerij aan de Warmoltstrjitte te Harkema gehad. Later heeft zijn zoon Waatze deze slagerij overgenomen.

Op 11 juni 1921 trouwde de 20-jarige Jan met de dan 19-jarige Geertje Nicolai [1901 – 1996]. Een zoektocht naar kinderen gaf twee data: 14 april 1927 en 13 april 1944. Twee maal werd een kindje levenloos geboren.
Op de website AlleFriezen loopt mijn zoektocht dan vast. En moet ik andere mogelijkheden uitproberen. Op die andere manier krijg ik wel zicht op zeven kinderen, maar nog geen zicht op exacte geboortedata:

  • December 1921, Trijntje
  • Juli 1924, Aaltje
  • Mei 1928, Elizabeth
  • Juli 1930, Fokje
  • November 1932, Waatze
  • Mei 1934, Rinskje
  • Mei 1937, Ale

De zoektocht naar het verhaal van Jan Roorda en zijn gezin gaat verder. Als u meer weet te vertellen of misschien fotomateriaal hebt, wilt u dan reageren? En het verhaal van Jan completer mee helpen maken?

Bronnen:

Rinze Kooistra

  • Geboren op 09 mei 1853 te Surhuizum
    Overleden op 05 mei 1936 te Harkema-Opeinde

Rinze en zijn vrouw Saakje Kooistra hadden een kruidenierswinkel. Hij bezorgde de boodschappen met de hondenkar.

Op 30 maart 1878 trouwde Rinze met de 19-jarige Saakje Hamstra [geboren op 15 april 1858 te Harkema-Opeinde]. Hun huwelijk lijkt, alleen maar kijkend naar de geboortedata van hun kinderen, rijk gezegend.

Maar schijn bedriegt!

Tien keer werd aangifte gedaan van de geboorte van een kind. Vier keer stond Rinze bij de ambtenaar van de burgerlijke stand om zijn pasgeboren kind als Wierd in te laten schrijven.

  • 19-07-1879, Berendtje [overleden op 19 april 1915, 35 jaar]
  • 11-05-1882, Wolter [overleden op 27 mei 1900, 18 jaar]
  • 13-11-1884, Wierd [overleden op 17 november 1884]
  • 08-09-1886, Aukje
  • 10-09-1886, Wierd [overleden op 18 maart 1887]
  • 13-06-1888, Wierd [overleden op 08 december 1888]
  • 20-02-1890, Wierd
  • 22-01-1895, Sake
  • 15-04-1898, Antje [overleden op 13 april 1930]
  • 25-02-1903, Wolter [overleden op 03 september 1903]

Wierd en Sake overleefden Rinze en Saakje; van Aukje heb ik nog geen overlijdensdatum kunnen achterhalen.

Een snelle rekensom leert dat Rinze en Saakje 7 kinderen hebben moeten begraven. Vier kinderen op zeer, zeer jonge leeftijd. Zoon Wolter overleed op 18-jarige leeftijd en twee kinderen waren al getrouwd toen ze kwamen te overlijden.

Op 4 mei 1936 moest Rinze zijn geliefde vrouw verliezen. Het lijkt er op dat die klap hem te veel is geworden. Hijzelf overleed zeven maanden later, op 5 december 1936.

Weet u meer te vertellen over Rinze en Saakje Kooistra – Hamstra. Of hebt u mooi fotomateriaal wat bij deze ‘post’ geplaatst kan worden? Wilt u dan reageren en meehelpen om het levensverhaal van deze ‘karrider’ completer te maken?

Bronnen:

Dirk Bonnema

  • geboren op 28 juli 1893 te Surhuisterveen
  • overleden op 28 november 1986 te Sebaldaburen

Dirk Bonnema [collectie Johan Kampen]

Een foto van Dirk Bonnema. Op klompen, met een hondenkar. Van voor 1916. Want op de hondenkar laat het verplichte naambord zien dat de vergunning in Achtkarspelen was afgegeven. Onder nummer 141.

In die periode maakte Dirk een grote beslissing. Een levensgrote beslissing. Want op 13 april 1916 trad hij te Grootegast in het huwelijk met de 21-jarige Ameris Anke van der Laan. Zij was geboren op 25 december 1894 in het gezin van Andries van der Laan en Fetje Boon.

Rond de jaarwisseling 1915 / 1916 zullen Dirk en Ameris Anke een heel persoonlijk, ingrijpend gesprek hebben gehad met de beide ouderparen – er werd een kindje verwacht. En het huwelijk volgde. In de provincie Groningen, waar ze ook bleven wonen.
Nog geen vier maanden later werd dochter Fetje geboren. Op 02 augustus 1916. In de geboorteakte staat dat Dirk dan arbeider is. Zijn vader Adam Bonnema was klompenmaker en was getrouwd met Jeltje van der Velde.

Toen Dirk 93 jaar was kwam hij te overlijden. Hij was sinds 28 februari 1964 weduwnaar.

Bronnen:

Kunt u helpen? Weet u meer over Dirk Bonnema, wie was hij? Help mee om de geschiedenis van de mannen [en vrouwen] met hondenkarren completer te maken. Reageer door hieronder een reactie te plaatsen.

Simon Zeilmaker

  • geboren op 22 januari 1873 te Dokkum
  • overleden op 7 februari 1945 te Dokkum

Simon Zeilmaker

Simon Zeilmaker met twee honden voor de hondenkar. Simon was koopman in lompen, oud ijzer en dergelijke. Daarvoor ging hij dagelijks op pad vanuit de Stroobossersteeg of de Schermesweide. Richting Hantum, Ternaard, Wierum, Peasens, enz.

Mensen kenden Simon [ook] als “Symen Jeppes”, naar zijn overleden broer Jeppe. Zij waren zonen van Albert Zeilmaker en Sytske Gorder.

Op 27 maart 1897 trouwde Simon met de 19-jarige Antje de Vries van Hantumerburen. In een krantenartikel over Simon lees ik dat ze negen kinderen kregen. Ik heb tot nu toe zeven namen kunnen achterhalen:

  • 25-03-1898, Trijntje
  • 18-06-1899, Sietske
  • 22-03-1901, Albert
  • 24-11-1902, Sape
  • 14-10-1904, Pietje
  • 16-08-1906, Christina Colderina
  • 12-06-1908, Saapke

Zoon Sape vertelt later, toen hij bijna 90 was, dat hij zich de armoede in het gezin nog levendig kan herinneren: “Der wie hast gjin iten te krijen …” Vaak gingen ze zonder eten naar school.

Misschien weet u meer over Simon Zeilmaker, zijn gezin en zijn werk? Reageer dan op deze post en help ook om zijn ‘verhaal’ completer te maken.

bronnen:

Heine van Assen

  • geboren op 24 augustus 1925 te Westergeest
  • overleden op 01 oktober 1995, tijdens vakantie in de Verenigde Staten.

Heine van Assen, In de Bokkekar Jan en Benno Stuivenberg, ernaast zwager Jan Stuivenberg.

Heine van Assen. Hij werd geboren als eerstgeborene. Veertien jaar was hij, toen de Duitsers ons land binnenvielen.
Hoewel de eerste oorlogsjaren als jonge tiener wellicht rustig verliepen, keerde het tij op 04 februari 1943. Vader Gooitzen van Assen overleed onverwachts door een hartinfarct.  Moeder Grietje de Jong bleef achter met 10 kinderen – de jongste net twee jaar ..

Heine was 17 jaar en moest de kost mee verdienen. Als boerenarbeider. Voor even maar. Want al snel moest hij zich als 18-jarige melden voor de arbeidsdienst in Duitsland. Heine ging niet. Daarom zat hij tijdens razzia’s meerder malen ondergedoken in de Zwagermieden of de Dôlle.
Of thuis, onder de vloer. In de vloer onder het aanrecht was een luik gemaakt. Dat gaf toegang tot een kruipruimte wat voor het oog diende als koelruimte voor boter en dergelijke. Op een dikke, oude deken kon Heine zich daar tijdens razzia’s verschuilen. Om het luik weg te werken had moeder Grietje daar oude kranten over heen gelegd, met daar bovenop de ‘vetpan’. Een rooster in de muur zorgde voor voldoende lucht en zuurstof.
Het hield hem uit handen van de Duitse bezetters.

Na de Tweede Wereldoorlog werd Heine opgeroepen als dienstplichtig militair. Hij werd in Assen opgeleid ‘voor de tropen’. In 1946 vertrok hij naar Indië. Op 10 oktober 1949 kwam hij terug in zijn geboortedorp Westergeest. Zijn diensttijd liep af op 25 november 1949. Heine was toen 24 jaar. Zijn jeugd was voorgoed voorbij. Getekend door oorlog.

klik hier voor zijn fotoalbum over zijn tijd in Indië

Hij probeerde de draad van het ‘gewone leven’ op te pakken. Werd in januari 1950 in dienst genomen door boer Wietze Bosma. Maar het lijkt er op dat hij niet de rust kon vinden.
Al snel daarna begon hij als ‘slijkwerker’ in de Noordoostpolder. Tijdens het weekeind kwam hij even thuis in Westergeest, op de bromfiets.
Hij ging werken bij een meubelfabriek, maar daar moest hij vanwege gezondheidsklachten stoppen.
In 1958 lonkte het Nieuwe Land. Hij vertrok naar de Verenigde Staten. Naar zijn oom Evert en tante Nel de Jong. Maar ook dat was van heel korte duur. Zijn gezondheid bleef hem parten spelen en na een half jaar moest hij terug naar Nederland. Voor een hartoperatie. In de Verenigde Staten was hij daarvoor niet verzekerd. En zou oom Evert voor de kosten opdraaien.

Na zijn operatie bleef Heine in Nederland. Hij kwam terecht bij de zogenoemde regiearbeiders van de gemeente Kollumerland c.a.. Werken in de gemeentelijke plantsoenen, aan de aanleg van fietspaden of in het Veenkloosterbos.
In 1995 kwam Heine door een hartstilstand te overlijden. Tijdens een vakantie met zijn vrouw Nelly Zijlstra in de Verenigde Staten. Na een huwelijk van zestien jaar. Op bezoek bij ‘de Amerikanen’, zoals de geëmigreerde familie werd genoemd.
Heine werd zeventig jaar oud.

Gjalt Wiebes Huizinga

  • geboren op 11 september 1848 te Oudega
  • overleden op 20 februari 1939 te Burgum

Gjalt Wiebes Huizinga [collectie Grietje A Huizenga de Boer‎]

Op de facebookpagina van Oud Burgum schreef Grietje A Huizenga de Boer‎ op  op 5 januari 2016.

Mijn Grootvader Gjalt Wiebes Huizinga woonde vanaf ca 1872-1939 in Burgum op de Nieuwestad alwaar hij drie keer getrouwd is geweest. Zijn tweede vrouw was Baukje Alberts Dantuma [1856 – 1901].

Mijn vader Albert Huizenga [1899-1983] was hun laatste kind en hij heeft zijn moeder nooit gekend of gezien – er is bij ons nooit een verhaal of foto van haar bekend. Hij moest al op jonge leeftijd [13 jaar] zijn eigen kost verdienen bij een boer in de nabijheid van Jorwerd.

Hij vertelde mij dat mijn grootvader later regelmatig brood ging bezorgen van “bakker Broos” ook van de Nieuwestad. Dit was een heel sociaal voelend man en mensen in armoede hielp hij op deze manier nog wat aan inkomen.
Verder vertelde mijn vader dat hij ook nog bezorgde met de “hondenkar”, en als dan alles weggebracht was, mocht hij nog even aan “het stuur” om de kar terug te brengen naar de bakker. Hij wilde dan op de terugweg de hond [den] nog wel eens even laten rennen, maar dan was de oude man boos want dit mocht niet van hem.

Weet u meer over Gjalt Wiebes Huizinga? Of overe [andere] karriders? Help dan mee om hun geschiedenis completer te maken en reageer ook.